Phần lớn mọi người nghĩ: tai nghe chụp tai chỉ đơn giản là tai nghe.
Còn đối với anh em chơi audio có DAC/AMP: tai nghe không chỉ có một. Đó là một thế giới phức tạp hơn cả tính cách của một crush khó tính. Bài viết này sẽ tập trung phân tích và chỉ ra điểm khác biệt cốt lõi của những dòng tai nghe chụp tai full-size, hay còn gọi là over-ear headphone.
Mục lục
1. Phân loại cấu trúc tai nghe chụp tai full-size
Trước khi bước vào từng loại tai nghe, chúng ta cần phân biệt hai dạng thiết kế full-size phổ biến hiện nay:
- Tai nghe mở (Open-back): Earcup có mặt lưng là hàng nghìn lỗ li ti. Thiết kế này giúp không khí thoát ra dễ dàng, cho phép nghe trong thời gian dài mà không bị mỏi. Hơn nữa, nó tạo ra không gian sân khấu rộng mở và âm hình 3D rõ ràng.
- Tai nghe đóng (Closed-back): Mặt lưng earcup kín hoàn toàn, giúp âm thanh chắc, dày và đặc biệt là dải bass uy lực, rung chuyển. Loại này thường được dùng để thu âm trong studio, hoặc dành cho người muốn cách âm hoàn toàn với môi trường bên ngoài.
“Đặc biệt là lúc chạy deadline hoặc cãi nhau với người yêu cũ, hehe.”
2. Các dòng tai nghe kiểm âm và audiophile
Xét theo mục đích sử dụng, thế giới tai nghe full-size có năm dòng chính dưới đây.
2.1. Tai nghe kiểm âm (Studio Monitor)
Vậy tai nghe kiểm âm là gì? Đây là dòng tai nghe chuyên dùng để tìm lỗi bản thu, giống như một chiếc kính hiển vi.
Tai nghe kiểm âm có độ chi tiết cực cao, giúp bóc tách từng thành phần nhỏ trong file audio. Sau đó, kỹ thuật viên sẽ dùng các thủ thuật để chỉnh sửa hoặc che đi khuyết điểm của ca sĩ.
Chính đặc tính này khiến việc nghe nhạc giải trí bằng tai nghe kiểm âm dễ gây mệt mỏi và nhức đầu, do não bộ phải xử lý quá nhiều chi tiết liên tục.
Các dòng tai nghe kiểm âm kinh điển được nhiều người biết đến: Sennheiser HD 600 series, Sennheiser HD 400 Pro, Audio-Technica ATH-M50x, Beyerdynamic DT 1990 Pro MKII, Audeze MM-100.
2.2. Tai nghe tham chiếu (Reference)
Đây là thước đo, là cột mốc để tai nghe kiểm âm xác định chất lượng bản thu, mang lại trải nghiệm chân thực như đang đối mặt trực tiếp với nghệ sĩ trên sân khấu.
Để làm được điều này, các dải cao, mid và bass đều không lấn lướt lẫn nhau, tạo nên một tổng thể hài hòa và cân bằng.
Mặt trái của tai nghe tham chiếu là: bản thu tốt, mix kỹ lưỡng thì nghe cực hay; nhưng bản thu tệ, mix cẩu thả sẽ lộ rõ khuyết điểm. Bạn sẽ thấy nó dở tệ. Nó giống như một vị giám khảo công tâm, không bênh vực bất kỳ ai.
- Trải nghiệm nghe: 1 tiếng đầu có thể bạn sẽ thấy nó bình thường đến mức tầm thường, nhưng sau 2-3 giờ, bạn sẽ phải thốt lên kinh ngạc bởi sự tự nhiên và mộc mạc khi hòa mình vào giai điệu.
- Trong sản xuất âm thanh: Kỹ thuật viên không chỉ dùng 1 thiết bị. Ban đầu, họ dùng tai nghe và loa kiểm âm để mix, master bản thu. Sau đó, họ nghe lại bằng tai nghe tham chiếu. Mục tiêu là phát trên vài nghìn thiết bị khác nhau mà tiếng vẫn không đổi.
Các dòng tai nghe tham chiếu phổ biến: Sennheiser HD 6 series, Sennheiser HD 800 series, Focal Clear Mg, Audeze LCD-X, Audio-Technica ATH-R70x, ATH-R70xa.
2.3. Tai nghe nghe nhạc (Audiophile và Casual)
Dòng tai nghe này phục vụ mục đích thưởng thức âm nhạc thuần túy. Ở đây chia thành hai trường phái chính:
Nghe tạp: Cắm là nghe hay, không kén nhạc, không gây nhàm chán. Tuy nhiên, nó không đạt đến chiều sâu tuyệt đối của cảm xúc lẫn kỹ thuật, mà duy trì sự cân bằng ở mức vừa vặn.
Vì vậy, loại tai nghe này thường dành cho người mới bắt đầu chơi audio, hoặc chơi lâu rồi nhưng vẫn chưa biết chính xác gu của mình. Tiêu biểu có: FiiO FT3, FiiO FT13, Hifiman Ananda, Audeze MM-100.
Nghe chuyên sâu: Mỗi gu nhạc sẽ có dòng tai nghe audiophile chuyên biệt riêng:
- Thiên vocal nữ: Bass và treble được làm vừa phải, giọng hát được đẩy lên phía trước, vuốt mịn, ngọt ngào và vút cao. Tiêu biểu: full sản phẩm Grado, FiiO FT3, Audio-Technica ATH-W1000Z, ATH-AD2000X, Meze 109 Pro.
- Nhạc trữ tình, vocal nam: Âm bass mạnh mẽ, xuống sâu, đôi khi lấn nhẹ sang dải mid, mang lại uy lực và độ rung vang. Rất hợp với giọng nam trầm. Tiêu biểu: Sony MDR-Z7M2, FiiO FT5, Audio-Technica ATH-M50x, Sennheiser HD 650.
- Nhạc giao hưởng hoặc Jazz: Chú trọng âm trường rộng mở và độ bén của dải cao. Tiêu biểu: Beyerdynamic DT 1990 Pro, Hifiman Sundara, Hifiman Ananda, Audeze MM-100, Sennheiser HD 600, HD 400 Pro, ATH-R70xa.
2.4. Tai nghe biểu diễn (Stage Performance)
Dòng này được nghệ sĩ sử dụng trên sân khấu lớn để bắt kịp tiết tấu nhạc giữa hàng nghìn khán giả, tiếng hò reo và cả tiếng gió thổi gây nhiễu.
Hai nhiệm vụ chính: Giúp nghệ sĩ bắt đúng nhịp và nghe điều phối từ ban tổ chức hoặc đồng nghiệp.
Hồi xưa, các nghệ sĩ hay dùng tai nghe full-size. Nhưng hiện nay trên các sân khấu lớn, đa số nghệ sĩ đã chuyển sang dùng tai nghe kiểm âm nhét tai (In-Ear Monitor, IEM) để cách âm tối đa với tiếng hò reo của khán giả và bảo vệ thính giác.
Các dòng phổ biến: Shure SE846 Gen 2, Sennheiser IE series, ATH-E70.
2.5. Tai nghe DJ
Tai nghe DJ dành cho DJ mix và chỉnh nhạc trực tiếp tại sự kiện. Phần lớn là dạng on-ear, áp trực tiếp lên vành tai để cách âm tự nhiên tốt nhất. Độ phản hồi và độ chính xác gần tương đương tai nghe kiểm âm, nhưng được tinh chỉnh để phục vụ trình diễn live.
Dòng phổ biến: Sennheiser HD 25, Pioneer DJ HDJ-X10, AIAIAI TMA-2 DJ.
3. Sự giao thoa và tai nghe đa vai trò
Trong cuộc sống, mỗi người chúng ta đảm nhận nhiều vai trò khác nhau: cha, học viên, nhân viên…
Thế giới tai nghe cũng vậy. Nhìn qua danh sách trên, bạn sẽ thấy khá nhiều mẫu tai nghe kiểm âm nhưng vẫn được dùng để nghe nhạc hay tham chiếu.
Một chiếc tai nghe đảm nhận được nhiều vai trò cùng lúc hay không phụ thuộc vào 3 yếu tố chính:
- Cách chỉnh tiếng của hãng: Nhiều mẫu được chỉnh cân bằng, và chính mức cân bằng ấy vô tình biến nó thành một món đa vai trò.
- Nguồn phát: Ví dụ cắm vào nguồn chuyên để mix hoặc thu âm, như DAC/AMP của Topping…
- Cảm nhận của người nghe: Nếu sau khi cắm qua nhiều nguồn phát mà tiếng vẫn toát ra nét đặc trưng, mix ngon, nghe nhạc cũng ok, thì tự nhiên nó trở thành thiết bị đa vai trò.
Không có quy chuẩn đúng hay sai tuyệt đối. Điều đó phụ thuộc vào vị trí công việc, nguồn phát và gu thưởng thức âm nhạc của bạn. Việc dùng tai nghe kiểm âm để nghe nhạc là điều vô cùng bình thường.
Anh em chơi lâu có câu: hãng hướng theo kiểu nào thì hướng, quay đâu cũng được. Với người dùng thì cứ chơi tới bến thôi.
Tai nghe không chỉ đơn thuần để nghe nhạc. Tùy vào mục tiêu công việc lẫn cảm nhận âm nhạc của từng người, sẽ có những dòng tai nghe phù hợp. Vì vậy, cách chọn tai nghe chụp tai đúng nhất là xác định trước bạn dùng để làm gì và gu nghe của mình ra sao.
Bạn đang phân vân không biết chiếc tai nghe của mình thuộc nhóm nào, hay đang tìm một thiết bị hợp gu? Hãy để lại bình luận bên dưới để cùng thảo luận nhé!